Welk glijmiddel kies je? Waterbasis, siliconen, butter en speciale glijmiddelen uitgelegd

Wie denkt dat glijmiddel gewoon een gladde vloeistof uit een flesje is, ontdekt al snel dat het aanbod veel groter is. Waterbasis, siliconenbasis, olieachtige varianten, anal gels, massageglijmiddelen, warming, cooling, tingling en producten die als butter worden verkocht.

Maar welke heb je nu werkelijk nodig?

Het antwoord hangt minder af van welk glijmiddel “het beste” is en veel meer van waarvoor je het wilt gebruiken. Gebruik je een speeltje? Een condoom? Wil je langdurige gladheid? Gebruik je het onder de douche of voor anale stimulatie?

Daarnaast is het belangrijk om onderscheid te maken tussen twee dingen die in webshops nogal eens door elkaar lopen:

De basis van het glijmiddel – bijvoorbeeld waterbasis of siliconenbasis.

De toepassing of textuur – bijvoorbeeld anal gel, warming, cooling of butter.

Dat onderscheid maakt kiezen ineens een stuk eenvoudiger.

Waarom eigenlijk glijmiddel gebruiken?

Glijmiddel vermindert wrijving. Dat kan aanrakingen, penetratie en het gebruik van speeltjes comfortabeler maken.

Dat iemand glijmiddel gebruikt, betekent bovendien niet dat er onvoldoende opwinding is. Natuurlijke lubricatie verschilt van persoon tot persoon en kan ook van moment tot moment veranderen. Extra glijmiddel kan daarom simpelweg een bewuste keuze zijn voor meer comfort of een ander gevoel.

Bij sommige toepassingen speelt glijmiddel een nog belangrijkere rol. Het anale gebied produceert bijvoorbeeld geen natuurlijke lubricatie zoals de vagina dat kan. Bij anale penetratie helpt voldoende glijmiddel daarom de wrijving te beperken. Planned Parenthood wijst erop dat onvoldoende glijmiddel bij anale seks irritatie en kleine beschadigingen kan veroorzaken. (⁠Planned Parenthood)

Waterbasis glijmiddel: de meest veelzijdige keuze

Voor de meeste mensen is glijmiddel op waterbasis het eenvoudigste uitgangspunt.

Het bestaat grotendeels uit water, gecombineerd met ingrediënten die ervoor zorgen dat het product voldoende gladheid en de gewenste dikte krijgt.

Waterbasis heeft een aantal praktische voordelen.

Het is doorgaans gemakkelijk af te wassen, laat relatief weinig resten achter en kan veilig worden gebruikt met vrijwel alle gangbare materialen waarvan seksspeeltjes worden gemaakt.

NHS Sexual Health Oxfordshire noemt waterbasis expliciet als geschikt voor alle seksspeeltjes. Planned Parenthood noemt waterbasis eveneens de veilige algemene keuze wanneer je een toy gebruikt. (⁠Planned Parenthood)

Wanneer is waterbasis een goede keuze?

Waterbasis is vooral praktisch:

• bij vibrators en dildo’s;
• bij siliconen speeltjes;
• wanneer je verschillende materialen door elkaar gebruikt;
• wanneer je het glijmiddel makkelijk wilt kunnen afwassen;
• wanneer je een relatief lichte, natuurlijke textuur prettig vindt.

Het nadeel is dat waterbasis na verloop van tijd kan opdrogen. Bij langere sessies kan het daarom nodig zijn opnieuw wat glijmiddel aan te brengen.

Er bestaan overigens grote verschillen binnen deze categorie. Een dun waterbasisglijmiddel kan heel anders aanvoelen dan een dikke waterbasisgel die speciaal voor anaal gebruik ontwikkeld is.

“Waterbasis” zegt dus iets over de formule, niet automatisch over de dikte.

Siliconen glijmiddel: langdurig en zeer glad

Siliconen glijmiddel bevat siliconenverbindingen in plaats van water als belangrijkste glijdende component.

Het grote voordeel daarvan is dat het nauwelijks verdampt. Daardoor blijft siliconenbasis doorgaans aanzienlijk langer glad dan waterbasis.

Dat maakt het interessant wanneer je:

• langdurige gladheid wilt;
• niet steeds opnieuw wilt aanbrengen;
• een bijzonder glad gevoel prettig vindt;
• glijmiddel wilt gebruiken bij anale stimulatie;
• het product wilt gebruiken in of rond water.

Omdat siliconen niet in water oplossen zoals waterbasisproducten dat doen, blijven ze bijvoorbeeld onder de douche veel beter aanwezig.

Siliconen glijmiddel en siliconen speeltjes: hier moet je opletten

Hier zit een van de belangrijkste materiaalregels.

Gebruik niet zomaar siliconen glijmiddel op een siliconen speeltje.

Siliconen glijmiddel kan met bepaalde siliconen materialen reageren en het oppervlak van het speeltje aantasten.

Zowel Planned Parenthood als NHS Sexual Health Oxfordshire adviseren daarom waterbasis bij siliconen toys. (⁠Planned Parenthood)

Dat betekent niet dat iedere denkbare combinatie van siliconen glijmiddel en siliconen materiaal gegarandeerd schade veroorzaakt. Verschillende siliconenformules bestaan namelijk uit verschillende samenstellingen.

Maar als consument kun je die compatibiliteit meestal niet zelf beoordelen.

De veilige en praktische regel is daarom:

siliconen speeltje + twijfel = waterbasis gebruiken.

Geeft de fabrikant van het speeltje nadrukkelijk aan dat een specifiek siliconen glijmiddel geschikt is, dan kun je uiteraard de instructies van de fabrikant volgen.

En glijmiddel met condooms?

Ook hier is het belangrijk preciezer te zijn dan alleen “dit type kan altijd”.

Waterbasis en siliconenbasis zijn in het algemeen de gebruikelijke keuzes bij condooms. Oliehoudende producten kunnen latex en polyisopreen aantasten en het risico vergroten dat zo’n condoom beschadigt.

Planned Parenthood adviseert water- of siliconenbasis bij condooms en waarschuwt voor oliehoudende producten bij latex- en polyisopreencondooms. (⁠Planned Parenthood)

Maar er is een belangrijke nuance.

De FDA behandelt de compatibiliteit van een persoonlijk glijmiddel met condoommateriaal als een afzonderlijke producteigenschap. Een persoonlijk glijmiddel kan volgens de FDA bijvoorbeeld wel of niet compatibel zijn met natuurlatex, polyisopreen of polyurethane. Er bestaat zelfs een officiële ASTM-test om de compatibiliteit van een glijmiddel met natuurlatexcondooms te bepalen. (⁠FDA Access Data)

Daarom blijft de beste regel:

gebruik bij condooms een glijmiddel waarvan op de verpakking expliciet staat dat het daarvoor geschikt is.

Wat is dan “butter” glijmiddel?

Hier wordt het interessant, want butter is iets anders dan waterbasis of siliconenbasis.

Butter is geen gestandaardiseerde chemische basis van glijmiddel.

Het is vooral een commerciële benaming voor een product met een dikkere, vollere of romige structuur.

Je kunt het vergelijken met huidverzorging. Een body butter zegt vooral iets over hoe rijk en dik het product aanvoelt. Het vertelt je nog niet automatisch welke ingrediënten erin zitten.

Hetzelfde geldt voor een zogenaamde lube butter.

Een butter kan afhankelijk van het merk bijvoorbeeld ingrediënten op waterbasis, siliconen, oliën of andere emolliënten bevatten.

Daarom kun je aan het woord “butter” alleen niet zien:

• of het geschikt is voor latexcondooms;
• of het veilig is voor een siliconen speeltje;
• of het geschikt is voor vaginaal of anaal gebruik;
• of het bedoeld is voor penetratie of vooral voor massage.

Daarvoor moet je altijd naar de ingrediënten en de gebruiksinstructies van het specifieke product kijken.

Waarom kiezen mensen dan voor butter?

De aantrekkingskracht zit vooral in de textuur.

Een dikkere formule loopt minder gemakkelijk weg en kan daardoor prettiger zijn wanneer je het glijmiddel heel gericht wilt aanbrengen.

Sommige mensen ervaren zo’n vollere textuur bovendien als zachter of luxer dan een dun vloeibaar glijmiddel.

Voor anale toepassingen worden om vergelijkbare redenen vaak dikkere gels gebruikt.

Maar dikker betekent niet automatisch “beter voor anaal”. Het product moet daar daadwerkelijk voor bedoeld zijn.

Speciaal glijmiddel voor anale seks

Bij anaal gebruik zijn twee eigenschappen vooral praktisch:

voldoende dikte en langdurige gladheid.

NHS Sexual Health Oxfordshire adviseert bij anale seks een dikker, langduriger glijmiddel dat ontworpen is om wrijving te verminderen. Daarbij worden zowel dikke waterbasisgels als siliconenvarianten genoemd. (⁠Sexual Health Oxfordshire)

Daarmee ontstaan twee logische opties:

Een dikke waterbasis anal gel

Voordeel:

• geschikt voor vrijwel ieder speeltje;
• gemakkelijk schoon te maken;
• ook praktisch wanneer siliconen anale toys worden gebruikt.

Een siliconen anal glijmiddel

Voordeel:

• bijzonder langdurig;
• blijft lang glad;
• hoeft meestal minder vaak opnieuw te worden aangebracht.

Gebruik je daarbij een siliconen speeltje, dan kies je vanwege de materiaalcompatibiliteit liever een geschikte waterbasisgel, tenzij de fabrikant anders aangeeft.

En wat is verdovend glijmiddel?

Dit is een categorie waarbij woorden erg belangrijk zijn.

Niet ieder product dat wordt verkocht als relaxing, comfort, cooling of anal relax is daadwerkelijk verdovend.

Een product is pas werkelijk verdovend wanneer het een plaatselijk verdovend werkzaam bestanddeel bevat.

Dat is iets fundamenteel anders dan een glijmiddel dat bijvoorbeeld een verkoelende of tintelende sensatie geeft.

Een daadwerkelijk verdovend middel kan pijnprikkels verminderen. Dat is precies de reden waarom je er bij seksueel gebruik voorzichtig mee moet zijn.

Bij anale seks heeft pijn namelijk een functie: het kan aangeven dat er te veel druk, wrijving of rek ontstaat.

Een product gebruiken uitsluitend om dat waarschuwingssignaal uit te schakelen, is daarom geen verstandig uitgangspunt.

Bij ongemak is vertragen, opnieuw ontspannen, meer geschikt glijmiddel gebruiken of stoppen een betere aanpak dan pijn simpelweg maskeren.

Relaxing is dus niet automatisch verdovend

Dit onderscheid is voor productomschrijvingen op een webshop belangrijk.

Een relaxing anal lube kan bijvoorbeeld ingrediënten bevatten die bedoeld zijn om een comfortabel of verzachtend gevoel te geven zonder dat sprake is van plaatselijke verdoving.

Een numbing product is specifiek bedoeld om gevoeligheid te verminderen.

Die termen moeten daarom niet als synoniemen worden gebruikt.

Warming glijmiddel

Warming glijmiddelen zijn ontwikkeld om naast lubricatie een warmere sensatie te geven.

Die ervaring kan van persoon tot persoon sterk verschillen.

Wat de ene gebruiker ervaart als een subtiele warmte, kan voor iemand anders aanzienlijk intenser zijn.

Begin daarom met een kleine hoeveelheid en stop wanneer een product onaangenaam, branderig of irriterend aanvoelt.

Cooling glijmiddel

Cooling-producten geven juist een verkoelende sensatie.

Ook dat verandert vooral de beleving; het maakt een glijmiddel niet automatisch geschikter voor bijvoorbeeld anaal of vaginaal gebruik.

De daadwerkelijke toepassing wordt bepaald door de volledige formule en de aanwijzingen van de fabrikant.

Tingling glijmiddel

Tingling lubes zijn ontwikkeld om een tintelend of prikkelend gevoel te creëren.

Sommige stellen gebruiken ze bijvoorbeeld om vertrouwde aanrakingen nét anders te laten aanvoelen.

Het interessante aan deze producten is dat ze niet noodzakelijk meer stimulatie toevoegen in fysieke zin. Ze veranderen vooral hoe aanraking door de zintuigen wordt ervaren.

Dat kan juist het spannende element zijn.

Glijmiddel voor orale seks

Er bestaan ook glijmiddelen die specifiek geschikt zijn voor orale toepassingen.

Daarbij kunnen smaak en mondgevoel een rol spelen.

Gebruik voor orale toepassingen alleen producten waarvan de fabrikant aangeeft dat ze daarvoor bedoeld zijn.

Een massageproduct, lichaamsolie of cosmetische crème is niet automatisch geschikt voor inwendig of oraal gebruik alleen omdat het glad aanvoelt.

Glijmiddel voor massage

Hier ontstaat opnieuw een belangrijk onderscheid.

Een massageolie hoeft geen persoonlijk glijmiddel te zijn.

Sommige producten zijn ontwikkeld voor zowel massage als intiem gebruik, maar andere massageproducten zijn uitsluitend voor uitwendig gebruik bedoeld.

Daarnaast kunnen oliehoudende massageproducten ongeschikt zijn voor bepaalde condooms of speeltjes.

Kijk dus bij een combinatieproduct altijd waarvoor de fabrikant het daadwerkelijk heeft getest en bedoeld.

Glijmiddel voor gebruik onder de douche

Voor seks of stimulatie onder de douche is siliconenbasis vaak praktischer dan waterbasis.

Waterbasis kan door het douchewater relatief snel verdwijnen, terwijl siliconen veel waterbestendiger zijn.

De bekende uitzondering blijft opnieuw:

gebruik je een siliconen speeltje, controleer dan eerst de compatibiliteit.

En glijmiddel wanneer je zwanger probeert te worden?

Ook dat is een aparte toepassing.

Er bestaan glijmiddelen die specifiek zijn onderzocht op compatibiliteit met sperma, eicellen, embryo’s en het bevruchtingsproces.

De FDA heeft hiervoor zelfs een aparte productclassificatie: gamete, fertilization and embryo compatible personal lubricant. (⁠FDA Access Data)

Dat betekent tegelijkertijd dat je niet zomaar van ieder normaal glijmiddel kunt aannemen dat het geschikt is wanneer je probeert zwanger te worden.

Kies in dat geval specifiek een product waarop de betreffende compatibiliteit wordt aangegeven.

Hoe kies je nu het juiste glijmiddel?

De gemakkelijkste manier is niet beginnen bij het merk of de verpakking, maar bij de toepassing.

Je gebruikt verschillende speeltjes?
Waterbasis is de meest universele keuze.

Je gebruikt een siliconen speeltje?
Kies bij voorkeur waterbasis.

Je wilt langdurige gladheid?
Siliconenbasis kan interessant zijn.

Je wilt iets voor anale stimulatie?
Kies een voldoende dikke en langdurige formule die expliciet voor die toepassing bedoeld is.

Je gebruikt een condoom?
Controleer of het glijmiddel geschikt is voor het specifieke condoommateriaal.

Je wilt massage combineren met intimiteit?
Kies een product dat expliciet voor beide toepassingen geschikt is.

Je ziet het woord butter?
Zie dat vooral als beschrijving van de textuur en controleer vervolgens de basis en ingrediënten.

Je wilt warmte, verkoeling of tinteling?
Kies een sensation lube die daarvoor ontwikkeld is en begin met een kleine hoeveelheid.

Je probeert zwanger te worden?
Kies een glijmiddel dat specifiek als fertiliteitscompatibel is getest.

Het beste glijmiddel bestaat dus eigenlijk niet

En precies daarin zit de belangrijkste les.

Een dun waterbasisglijmiddel kan perfect zijn voor een vibrator, terwijl iemand voor anale stimulatie liever een dikkere waterbasisgel gebruikt. Een siliconenvariant kan fantastisch zijn voor een lange massage of seks onder de douche, maar weer onpraktisch wanneer je tegelijkertijd een siliconen speeltje gebruikt.

Zelfs termen als anal, butter, warming of relaxing vertellen maar een deel van het verhaal.

Kijk daarom altijd naar drie dingen:

Waarvoor is het product bedoeld?
Met welke materialen ga je het gebruiken?
Welke sensatie en textuur vind je zelf prettig?

Wie die drie vragen beantwoordt, hoeft eigenlijk nooit meer willekeurig een flesje uit het schap te pakken.

Bij Lamor.nl vind je verschillende glijmiddelen voor uiteenlopende toepassingen, van veelzijdige waterbasisformules tot langdurige siliconen glijmiddelen en speciale producten voor toys, massage, anale stimulatie en extra sensaties.

Zo kies je niet simpelweg een glijmiddel.

Je kiest het glijmiddel dat past bij wat je ermee wilt beleven.